in

BeğendimBeğendim ŞaşırtıcıŞaşırtıcı

Türkiye’nin Alcatraz’ı / BESİM GÜÇTENKORKMAZ

Azılı mahkumların yanında, düşünce suçlularının yazarların ve şairlerin acılı yaşamlarının karanlık hapishanesi Sinop Cezaevi.

ALCATRAZ:  Kaçılmasına imkansız gözüyle bakılan ABD’de San Francisco açıklarındaki ada hapishane Alcatraz, günümüzde müze olarak kullanılıyor.

Sinop Cezaevinde bir süre yatan Sebahattin Ali’nin, 

-“Dışarda deli dalgalar, 

gelir duvarları yalar, 

seni bu sesler oyalar, 

aldırma gönül aldırma” 

diye başlayan şiirinde ne demek istediğini anlamak için şimdi müze haline getirilen “Anadolu’nun Alkatrazı” Sinop Cezaevinde birkaç saat geçirmek gerek.

TARİHİ SİNOP CEZAEVİ

Sinop hapishanesini görmeden ne yaşanan acıları ne de bu şiirin derin sözlerini anlamak mümkün değil.

Sinop Cezaevinİ çevreleyen kale, yaklaşık 4 bin yıl önce Sinop civarında Gaskalıların yaşadığı dönemde yapılmış. İçerisinde zindanların da bulunduğu kale uzun süre Grek, Pontus, Roma ve Bizans uygarlıkları tarafından kullanılmış. Başlarda hapishaneden daha çok zindan görevi gördüğü için, rivayetlere göre o dönemde çıkan ayaklanmalar sonucu zindana atılanların sonu hiç iyi olmamış.Üç tarafı denizle çevrili olan kale surlarının içerindeki zindanlardan esinlenilerek 1569 yılında aşılması zor bu surlarının içine bir de hapishane inşa edilmiş.

ÇOCUK HAPİSHANESİ

1887 senesinde iç kalenin resmi olarak hapishaneye dönüştürülmesi sonucu çocuk hapishanesi, kadın koğuşu, hamam gibi eklemeler yapılarak kapasite arttırılmış. Son eklemelerle, hapishane alanı 3 bin metrekareyi kapsıyor.

Kale surlarının içerisine 2 katlı olarak inşa edilen hapishane 28 koğuş yer alıyor. Üst katlardaki koğuşlar nispeten biraz aydınlık ve daha az rutubet var.

Ama giriş katındaki koğuşlarda rutubet hissediliyor. Denizin kale surlarına vuran dalgalarının sesi, koğuşlardan işitiliyor. Denizin rutubeti, bodrumlardaki penceresiz tecrit koğuşlarında çok fazla algılanıyor.

En azılı suçluların ve siyasi mahkumları yattığı bu koğuşlar ayrıca oldukça da serin ve insanın içini ürpertiyor. 

Zaten, üç yanı denizle çevrili olduğundan yüksek nem oranına maruz kalan olan mahkûmların çoğu, cezası bitmeden yaşamını yitirmiş.

Tarihi yapı, aşınan duvarlarında, paslanan parmaklıklarında, sessiz koğuşlarında, rutubet kokan zindanlarında adeta hüzünlü hikayeleri ziyaretçilerin kulaklarına fısıldıyor.

Müze haline dönüştürüldükten sonra Sinop turizmini omuzlayan cezaevinde, ünlü mahkumların yattıkları odalara heykellerinin yapılması planlanıyor. 

Çocuk ıslahevi, kadınlar koğuşu, metrelerce yükseklikte taş surlar, gözetleme kuleleri, tarihe meydan okuyan demir kapılar, ürpertici zindan ve dahası birçok alanda geçmişte yaşananlar dijital olarak anlatılarak daha fazla ziyaretçinin gelmesi hedefleniyor.

1999 yılından beri müze olarak kullanılan ve yılda yaklaşık 450-500 bin kişi tarafından ziyaret edilen Sinop Cezaevine, şehirden kalkan dolmuşlarla gelmek de mümkün. Hüzün turizminin merkezi olan ve girenin bir daha çıkıp çıkamayacağını bilmediği bu karanlık hapishaneye, müze olarak giriş ücreti olarak 5 lira alınıyor.

SEBAHATTİN ALİ KOĞUŞU

Zamanın en önemli tecrit noktalarından biri olan Sinop Cezaevi, bu cezaevinden yatarken kale aldığı eserleri ili bilinen Sabahattin Ali’yi ağırlaması ile de tanınıyor. Sabahattin Ali’nin kaldığı koğuşun duvarlarında eserleri asılı. 

Yatağı ve sazı da hücresinde mevcut. 

Odada bir de komodin yer alıyor.  

Sebahattin Ali’nin Kuyucaklı Yusuf ve Aldırma Gönül eserlerini burada yazdığı biliniyor. Cezaevi, Sabahattin Ali dışında, Refik Halit Karay, Hüseyin Hilmi, Ahmet Bedevi Kuran, Refi Cevat, Burhan Felek gibi isimleri de ağırlamış.

ÇEKİLEN FİLMLER

Azılı mahkumların, siyasi suçluların ve ünlü yazarların hapis yeri olan Sinop cezaevi, birçok, şiir şarkı ve filme de konu oluyor.

Sinop Cezaevi birçok ünlüye ev sahipliği yaptığı gibi dizi ve filme de tanık olmuş. Bu film ve diziler arasında, Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz, Bizim Hikâye, Parmaklıklar Ardında, Köpek, Esir Şehrin Gözyaşları, Tatar Ramazan yer alıyor.

ALDIRMA GÖNÜL ALDIRMA

İŞTE O ŞİİR...

Başın öne eğilmesin

Aldırma gönül aldırma

Ağladığın duyulmasın

Aldırma gönül, aldırma

Dışarda deli dalgalar

Gelip duvarları yalar

Seni bu sesler oyalar

Aldırma gönül, aldırma

Görmesen bile denizi

Yukarıya çevir gözü

Deniz dibidir gökyüzü

Aldırma gönül, aldırma

Dertlerin kalkınca şaha

Bir sitem yolla Allah'a

Görecek günler var daha

Aldırma gönül, aldırma

Kurşun ata ata biter

Yollar gide gide biter

Ceza yata yata biter

Aldırma gönül, aldırma

Sabahattin Ali

Gazeteci Besim Güçtenkorkmaz'ın birbirinden ilginç ve sürükleyici gezi izlenimlerini, www.gezintihaberleri.com adresinden takip edebilirsiniz.

Yazar viralspor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Luka Jovic Real Madrid'te

Süper Lig’in En Değerlisi Abdülkadir Ömür